دو پیام پویا از پیشوای هشتم

           دو پیام از پیشوای هشتم

 امروز ۲۷ مهرماه برابر با ۱۱ ماه ذیقعده و فرخنده زادروز حضرت علی بن موسی الرضا امام هشتم(ع) است. ضمن عرض تبریک و تهنیت به همه حق باوران و حقیقت یاوران گیتی ، مي كوشيم طبق معمول هميشه از بين آموزه هاي زندگي ساز ايشان ،چند پيام پويا و رهنمود راهگشا را با هم مرور كنيم:

پیام ۱ - چه کسی بهترین انسان است؟!

 

  همه ما موظف به انجام « کار صالح » هستیم و به هر کار خوب و مفیدی کار صالح نمی گویند. کار صالح یعنی بهترین کار. به دیگر سخن این کفایت نمی کند که هر انسان از بین صدها کار خوب یکی را برگزیند و همه عمر خود را صرف انجام همان کار کند ِ بلکه هر انسان هوشمند و خردورز موظف است در هر زمان و هر مکان با همه توان عقلی و فکری خود بکوشد و بهترین و ضروری ترین کار را برگزیند و آن را رسالت خود بداند و با تمام توان به انجام آن رسالت بپردازد.

مردی به امام رضا علیه السلام گفت:

به خدا قسم در روی زمین از لحاظ پدر، کسی شریف‎تر از تو نیست. امام فرمود: 

تقوا و پرهیزکاری به آنان شرافت بخشیده و فرمانبرداری خداوند سودمندشان کرده است.

دیگری به آن حضرت گفت: به خدا قسم! تو بهترین انسان‎ هستی .

حضرت به او فرمودند:

  ای بنده خدا ! سوگند یاد مکن . بهتر از من کسی است که برای خدا پرهیزکارتر و فرمانبردارتر بوده است . (بحار الانوار، ج 49، ص 95 ) 

پیام ۲ - شكر؛ یعنی بهره‎برداری درست از نعمت‎ها

 

   بسیاری از مردم « شکرگزاری» را محدود به بیان لفظی چون «الحمدلله» و «شکرا لله» و امثال آن می پندارند و یا برخی تعدد آن را نشانه بسیاری سپاسگزاری از منعم می دانند . مثلا می گویند : خدایا صدهزار بار تو را شکر می گوییم! اما ببینیم امام رضا(ع) ، شكرگزاري را چگونه معنا مي كنند:

امام رضا علیه السلام می‎فرماید:

«ان صاحب النعمة علی خطر انه یجب علیه حقوق الله فیها؛ والله انه لتكون علی النعم من الله ـ عز و جل ـ فما ازال منها علی و جل ... حتی اخرج من الحقوق التی تجب لله علی فیها ... فقلت: جعلت فداك انت فی قدرك تخاف هذا ؟ قال: نعم فاحمد ربی علی ما من به علی( اصول کافی، ج 3، ص 503  )؛ 

صاحب نعمت در خطر است، چون حقوقی خدایی در آن نعمت‎ها واجب گردیده است. به خدا سوگند كه نعمت‎هایی از خداوند به من می‎رسد و من همواره از آن بیمناكم تا حقوق واجب الهی آن را ادا كنم. (راوی حدیث می‎گوید)، گفتم: فدایت شوم، تو با مقامی كه داری از این امر هراسناكی؟ امام گفت: آری، و خدای را بر این كه مرا نسبت به ادای تكلیف حساس كرده است سپاس می‎گزارم.»

 و باز در جاي ديگر امام رضا علیه السلام فرمود:

«واعملوا انكم لا تشكرون الله تعالی بشی بعد الایمان بالله، و بعد الاعتراف بحقوق اولیاء الله من آل محمد [صلی الله علیه و آله و سلم]، احب الیه من معاونتكم لاخوانكم المومنین، علی دنیا هم التی هی معبر لهم الی جنان ربهم ... قیل یا رسول الله هلك فلان یعمل من الذنوب كیت و كیت. فقال رسول الله [صلی الله علیه و آله و سلم] ، بل قد نجی و لا یختم الله عمله الا بالحسنی، سیمحوا الله عنه السیئات و یبدلها من حسنات، انه یمر مرة فی طریق عرض له مومن قد انكشف عورته و هو لا یشعر، فسترها علیه و لم یخبره بها مخافه ان یخجل ...

 (  عیون اخبار الرضا (علیه السلام)، ج 2، ص 169 / مسند الامام الرضا (علیه السلام)، ج 1، ص 95 .) ؛

 بدانید كه پس از ایمان به خدا و پذیرش حقوق اولیای او از آل محمد (ص)، سپاسگزاریی محبوب‎تر نزد خداوند از یاری‎رسانی به برادران مومن نیست، یاری‎رسانی به زندگی دنیای آنان كه راهی است برای رسیدن ایشان به بهشت. كسانی كه چنین یاریی برسانند از خاصان درگاه الهی‎اند. پیامبر (ص) در این باره سخنی گفته است كه اگر نیك در آن دقت شود و بدان عمل كنند، شایسته نیست كسی از این فیض الهی خود را محروم سازد.

 فقیه و عالم بزرگ، ملا محمد مهدی نراقی می‎گوید:

 "كسی كه از هر چیز بدان گونه كه هدف و منظور از آفرینش آن است بهره‎برداری كند، نعمت خدای را شكر گزارده است. و اگر چیزی را به گونه‎ای مصرف كرد كه به هدف و مقصود از آن رهنمون نشد، یا در جهتی كه برای آن آفریده شده است نبود، نعمت خدا را ناسپاسی كرده است ... ."

 (جامع السعادات، ج 3، صص 195 و 197، چاپ چهارم، دارالنعمان، نجف اشرف )

اداي امانت

ادای امانت

 حضرت امیر المومنین (ع) می فرمایند :

ثُمَّ اَداءَ الامانَهِ، فَقَد خَابَ مَن لَيسَ مِن اَهلِهَا ، اِنَّهَا عُرِضَت عَلَی السَّمواتِ المَبنيَّه ، وّالاَرَضينَ المّدحُوَّه وَالجَبالِ ذَاتِ الطُّولِ المَنصوّبَه ، فَلا اَطوَلَ والاَعرَضَ وَ لا اَعلَی وَ لا اَعظَمَ مِنها. وَ لَوامتَنَعِ شَیَءُ بِطولٍ اَو عَرضَ اَو قُوَّه اَو عِزَّ لا مَتنَعنَ؛ وَلکن اَشفَقنَ مِنَ العُقُوبَهِ. وَ عَقَلنَ ما جَهَلَ مَن هُوَ ضَعفُ مِنهُنَّ وَ هُوَ الاِنسانُ « اِنَّهُ کانَ ظَلوماً جَهولاً ».

 

یکی دیگر از وظایف الهی ، ادای امانت است . آن کس که امانت ها را نپردازد زیانکار است. امانت الهی را بر آسمان های برافراشته و زمین های گسترده و کوه های به پا داشته ، عرضه کردند، که از آن ها بلند تر ، بزرگ تر ، وسیع تر یافت نمی شد، اما نپذیرفتند. اگر بنا بود که چیزی به خاطر طول و عرض و توانمندی و سربلندی از پذیرفتن امانت سرباز نزند آنان بودند؛ اما از کیفر الهی ترسیدند و از عواقب تحمل امانت آگاهی داشتند. و انسان از آن ها آگاهی نداشت. آن انسان است که « انَّهُ کانَ ظَلوماً جهولاً ».