پیام های امیر(ع)

شاید بتوان گفت كه بیشترین مطالب مربوط به معارف امام زمان‏علیه السلام  كه از زبان حضرت على‏علیه السلام  نقل شده است به تبیین اوضاع آخرالزمان و وقایعى كه در آن دوره پیش مى‏آید اختصاص دارد. آن حضرت ضمن تشریح آن پیشامدها چگونگى مقابله با آن‏ها را نیز بیان مى‏نمایند.

 این حوادث شامل مسایل فرهنگى و اجتماعى و اخلاقى و تربیتى و طبیعى مى‏گردد. از آنجا كه كم و بیش خیلى از این ویژگى‏ها در دوره ما حداقل در بعضى از عرصه‏ها به چشم مى‏خورد، جهت آشنایى بیشتر و چاره اندیشى مناسب‏تر به مواردى از آن‏ها اشاره مى‏شود. بدان امید كه موجب تنبه و بیدارى‏مان شده و از طریق آشنا شدن با این امور پیشاپیش تدابیرى را اتخاذ كنیم كه از عوارض منفى آن‏ها خود و جامعه‏مان را در امان نگه داریم.

  - یأتى على النّاس زمان لا یُقَرَّبُ فیه الّا الماحِلُ و لا یُظَرَّفُ فیه الّا الفاجِرُ، وَ لا یُضَعَّفُ فیهِ اِلّا الْمُنْصِفُ، یَعُدّونَ الصَّدَقَة فیه غُرْما، و صِلةَ الرَّحِمَ مَنّاً، و العبادَةَ اسْتِطالَةً على النّاسِ! فَعِنْدَ ذلِكَ یكونُ السُّلْطانُ بمشوَرَةِ الاِماءِ و امارة الصبیانِ و تدبیر الخِصیان.[1] [26]     

 روزى خواهد آمد كه در آن سخن چین‏ها مقرّب خواهند شد و افراد بدكار، زیرك خوانده مى‏شوند، افراد با انصاف را ناتوان به حساب مى‏آورند، صدقه و انفاقِ در راه خدا را غرامت پندارند، و صله رحم و آمد و شد با خویشاوندان را با منّت انجام مى‏دهند، و بندگى و اطاعت خدا را وسیله فخر فروشى براى مردم قرار مى‏دهند. در چنین زمانى حكومت با مشورت زنان و امارت كودكان و تدبیر خواجه‏ گان انجام مى‏گیرد.

  - روى اصبغ بن نباته عن امیرالمؤمنین‏علیه السلام  قال: سمعته یقول: یظهر فى آخرالزمان و اقتراب الساعة و هو شرّ الازمنة نسوة كاشفات عاریات متبرجات، من الدین خارجات، و الى الفتن مائلات، و الى الشهواتِ و اللّذّاتِ مسرعات، للمحرماتِ مستحِلّات، و فى جهنم خالدات.[2] [27]    

 اصبغ بن نباته مى‏گوید: شنیدم كه امیرالمؤمنین‏علیه السلام  فرمودند: در آخر الزمان كه بدترین زمان هاست، در موقعى كه روز قیامت نزدیك شود، زنانى ظاهر مى‏شوند بدون حجاب، در حالى كه زینت‏هاى آن‏ها پیداست، در انظار عمومى رفت و آمد مى‏كنند، آن‏ها از دین خارج مى‏گردند (به احكام دینى پایبند نمى‏باشند) و به امور فتنه‏انگیز وارد مى‏شوند و به سوى شهوات و لذت‏جویى‏ها روى مى‏آورند، حرام‏هاى خدا را حلال مى‏شمارند. این گونه از زنان در جهنم خواهند ماند.

   - و فقهاؤهم یفتون بما یشتهونَ، و قُضاتُهُم یقولونَ مالا یَعْلمونَ و اكثُرهمْ بالزورِ یشهدونَ! من كان عنده دراهم كان موقّراً مرفُوعاً و من یعلمون انه مقلّ فهو عندهُم موضُوع[3] [28]

  فقیهان آخرالزمان طبق آنچه كه دلشان بخواهد، فتوا مى‏دهند، و قاضى‏هایشان به چیزى كه نمى‏دانند حكم مى‏كنند و بیشتر آن‏ها به دروغ شهادت مى‏دهند. كسى كه پول دارد در نزد آن‏ها عزیز و محترم است، ولى شخصى كه بى‏پول باشد در پیش آن‏ها زبون و حقیر است.

  - عن النزال بن سبرة قال خطبنا علىّ‏بن ابیطالب‏علیه السلام  فحمد اللّه و اثنى علیه، ثم قال: سلونى ایها الناس قبل ان تفقدونى ثلاثاً فقام الیه صعصعة بن صوحان، فقال: یا امیرالمؤمنین! متى یخرج الدجّال؟...فقال‏علیه السلام  احفظ! فان علامة ذلك اذا امات الناس الصلاة، واضاعوا الامانة و استحلّوا الكذب، و اكلوا الربا، و اخذوا الرّشا، و شیّدوا البنیان و باعوا الدین بالدنیا و استعملوا السفهاء و شاوروا النساء، و قطعوا الارحام، و اتّبعوا الاهواء و استخفّوا بالدماء و كان الحلم ضعفاً، و الظلم فخراً...[4] [29]

  نزال‏بن سمره مى‏گوید: على‏بن ابی طالب‏علیه السلام  براى ما خطبه ‏اى خواند و خداوند را حمد گفته و ستایش كرد، سپس فرمود: قبل از آن كه من از میان شما بروم، از من سؤال كنید (این جمله را سه مرتبه تكرار كرد). در این موقع صعصعة بن صوحان از جاى خود بلند شد و گفت: یا امیرالمؤمنین! دجال در چه زمانى خروج مى‏كند؟

 ...حضرت فرمود: آنچه را مى‏گویم به خاطر بسپار! دجال وقتى ظهور خواهد كرد كه مردم نماز را ترك كنند و امانت را ضایع سازند و دروغ گفتن را مباح شمارند و رباخوارى كنند و رشوه بگیرند و ساختمان‏ها را محكم سازند و دین را به دنیا بفروشند و سفیهان را به كار بگمارند و با زنان مشورت نمایند (در آن مواردى كه خارج از عهده آن هاست) و صله ارحام را قطع كنند و از هوى و هوس‏ها پیروى كنند و خون یكدیگر را ناچیز بشمارند. حلم و بردبارى را نشانه و علامت ضعف و ناتوانى بدانند و ستم را افتخار به حساب آورند...

  - عن على‏علیه السلام  قال: یأتى على الناسِ زمان همّتُهم بطونهم، و شرفُهُم متاعهم و قبلتهم نساؤهم و دینهم دراهمهم و دنانیرهم، اولئك شرار الخلق، لا خلاق لهم عنداللّه. [5][30]

 امیرالمؤمنین‏علیه السلام  فرمودند: براى مردم زمانى خواهد آمد كه در آن زمان همّت و هدف آن‏ها شكمشان خواهد بود. شرف و اعتبارشان به كالا و اموالشان بستگى دارد. قبله آن‏ها زنانشان و دینشان درهم و دینارشان (پولشان) است. آن‏ها بدترین مردمند كه در نزد خداوند بهره و سهمى براى آن‏ها نیست.

  - عن على‏علیه السلام  قال: یاتى على الناس زمان لا یتبع فیه العالم و لا یستحیى فیه من الحلیم و لا یوقّر فیه الكبیر و لا یُرحَمُ فیه الصغیر یقتل بعضهم بعضاً...  [6][31]

  على بن ابی طالب‏علیه السلام  فرمودند: براى مردم زمانى مى‏آید كه در آن زمان از عالم پیروى نمى‏شود و از افراد صبور و با حلم حیا نمى‏كنند (عالم واقعي هر اندازه در مقابل بدى مردم حلم نشان مى‏دهد، آن‏ها حیا نمى‏كنند) در آن دوره بزرگ را گرامى نمى‏دارند و به كوچك رحم نمى‏كنند. بعضى از مردم بعض دیگر را به قتل مى‏رسانند... (مردم همدیگر را بدون دلیل مى‏كشند).

-                      عن عاصم بن ضمرة عن على‏علیه السلام  انه قال: لتملانّ الارض ظلما و جوراً حتى لا یَقُولَ اَحَد اللّه الاّ مستخفیاً، ثم یاتى اللّه بقومٍ صالحین یملَؤُونها قِسطاً و عدلاً كما مُلِئَتْ ظلماً و جوراً.[7] [32]

  عاصم بن ضمره از حضرت على‏علیه السلام  روایت كرده است كه آن حضرت فرمودند: [در آخر الزمان] زمین پر از ظلم و ستم خواهد شد به گونه‏اى كه حتى یك نفر لفظ اللّه را بر زبان جارى نخواهد كرد مگر در نهان، بعد از این دوره است كه خداوند مردم صالحى را خواهد آورد كه زمین را پر از عدل و داد كنند همان گونه كه پیش از آن پر از ظلم و ستم شده است.

  - ان بین یدى القائم‏علیه السلام  سنین خدّاعة یُكَذَّبُ فیها الصادق و یصدّق فیها الكاذِبُ و یُقَرّبُ فیها الماحِلُ و ینطق فیها الرُّویَبْضَةُ قلت و ما الرُّویَبْضَةُ و ما الماحِلُ؟ قال: او ما تقرؤون القرآن قوله و هو شدیدُ المِحال قال: یُریدُ المكر، فقلتُ و ما الماحِلُ؟ قال: یرید المكّارَ.[8] [33]

 حضرت على‏علیه السلام  مى‏فرمایند: قبل از قیام قائم سال‏هاى پر خدعه و نیرنگى در پیش است، در این سال‏ها راستگویان دروغگو شمرده مى‏شوند. در عوض دروغگویان راستگو شناخته مى‏شوند، در این سال ماحل تقرب پیدا مى‏كند و رویبضة در سخن گفتن پیشقدم مى‏گردد.

 راوى مى‏گوید: عرض كردم ماحل و رویبضه به چه كسانى گفته مى‏شود؟ حضرت فرمودند: مگر در قرآن نخوانده‏اى كه خداوند مى‏فرماید: و هو شدید المحال؟ قال‏علیه السلام : یرید المكر فرمودند: منظور از ماحل آدم مكارى است كه به وسیله مكر زیاد مردم را به خود متوجه مى‏كند.

 تذكر: در این روایت رویبضة معنى نشده است در جاى دیگر به مناسبتى پیامبر اكرم ‏صلى الله علیه و آله  مى‏فرمایند:

 رویبضة الرجلُ التّافِهُ ینطقُ فى امر العامّةِ